![\"\"](\"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/backgrounsetc-starfield-2uo.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Son zamanlarda bizim camiam\u0131zda \u201cafet risklerini azaltma<\/strong>\u201d c\u00fcmlesi moda oldu. Bir AFAD \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak tabi ki bunun anlam\u0131n\u0131 biliyorum. Frans\u0131zca bir kelime olan risk (risque)<\/em>, zarara u\u011frama ihtimalidir. Bu c\u00fcmlenin bizim camia i\u00e7in a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ise; do\u011fa, insan veya teknolojik kaynakl\u0131 her t\u00fcrl\u00fc olayda zarara u\u011frama ihtimallerini belirleyip, bunlara kar\u015f\u0131 \u00f6nlem alarak olu\u015fabilecek afet zarar\u0131n\u0131 en aza indirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ifade eder. Form\u00fcle edecek olursak, Risk= Tehlike x Zarar G\u00f6rebilirlik (K\u0131r\u0131lganl\u0131k)\u2019 tir.<\/p>\n Asl\u0131nda risk kelimesi bizdeki r\u0131z\u0131k kelimesini and\u0131r\u0131r ve her kritik olay\u0131n yeni f\u0131rsatlar do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131, alternatif yollara kap\u0131 a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Eskiler \u201cAllah r\u0131zka kefildir<\/strong>\u201d, derken risk\u2019in r\u0131z\u0131k\u2019 a d\u00f6n\u00fc\u015fece\u011fini mi ima ediyorlard\u0131 acaba? Bunu tam olarak bilmiyorum ama \u00e7ok iyi bildi\u011fim bir \u015fey var ki, insanlar ya\u015fan\u0131lan ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemlerden sonra de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme daha a\u00e7\u0131k hale gelmektedir. Yani her kriz kendi r\u0131z\u0131klar\u0131n\u0131 ya da f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n \u201c\u0130\u015fini iyi yap! \u0130\u015fini iyi yapmak kazanc\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, karakterinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. D\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn beton topra\u011f\u0131n alt\u0131nda kalsa bile g\u00fczel olmal\u0131<\/strong>.\u201d diye bir s\u00f6z vard\u0131r. Bu s\u00f6z\u00fc \u00e7ok \u00f6nemserim. Konu in\u015faatla ilgili gibi g\u00f6z\u00fckse de hayat\u0131n t\u00fcm\u00fc i\u00e7in s\u00f6ylenmi\u015f bir s\u00f6zd\u00fcr. Bireysel davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131n toplumsal ahlaka ve toplumun g\u00fcvenli ya\u015fam parametrelerine nas\u0131l yans\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6zetidir asl\u0131nda.<\/p>\n \u0130\u015fini iyi yapmayan veya yapamayan ki\u015fi ya da kurumlar\u0131n karaktersizli\u011finin bedeli a\u011f\u0131r olmad\u0131 m\u0131? En son ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Kahramanmara\u015f merkezli deprem afetinde \u00f6n\u00fcm\u00fcze konan fatura toplumsal \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015fl\u00fcklerimizin bedeli de\u011fil mi? Ve bu faturay\u0131 \u00f6demeye devam etmiyor muyuz? Bu faturan\u0131n neden bu kadar a\u011f\u0131r oldu\u011fu \u00fczerine biraz kafa yoral\u0131m isterseniz. Yani ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu krizi f\u0131rsata d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrelim, r\u0131z\u0131k kazanal\u0131m m\u0131? Ve afet risklerini azaltt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir g\u00fcvenli ortamda ya\u015famak sevincini hep birlikte deneyimleyelim mi?<\/p>\n D\u00fc\u015f\u00fcnme \u0130nsana \u00d6zg\u00fc Bir Durumdur…<\/strong><\/p>\n \u0130nsan zihni fikir \u00fcretir. Bu \u00fcretim d\u00fc\u015f\u00fcnme eyleminin bir sonucudur. Ancak d\u00fc\u015f\u00fcnmenin nas\u0131l yap\u0131lmas\u0131 ve bunun y\u00f6ntemleri okullar\u0131m\u0131zda \u00f6\u011fretilmiyor maalesef. B\u00f6yle olunca da mant\u0131k \u00f6rg\u00fcs\u00fcne dayal\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131 hayat\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7erisinde yer alm\u0131yor.\u00a0 Sorgulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z dayatma ve \u00f6n kabullerimizle zaman\u0131m\u0131z\u0131 dolduruyor, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z krizleri f\u0131rsata \u00e7eviremiyoruz. Ancak iyi bir \u015fey yap\u0131yoruz ki o da yas tutmak ve ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 tekrar etmek!<\/p>\n Korteks ve N\u00f6ron Meselesi…<\/strong><\/p>\n Akl\u0131n sadece bilgi demek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Ak\u0131l ayn\u0131 zamanda bu bilgileri yarg\u0131lay\u0131p, birle\u015ftirerek ba\u011flant\u0131 kurmakt\u0131r. Ve bu ba\u011flant\u0131lar\u0131 hayata uygulayabilmektir. \u0130\u015fte insan denilen canl\u0131n\u0131n beyni bu i\u015fe yar\u0131yor. Tabi ki t\u0131pla alakal\u0131 yaz\u0131 yazm\u0131yorum. Bu benim alan\u0131m de\u011fil ama insan denilen bir canl\u0131 oldu\u011fum i\u00e7in sahip oldu\u011fumu \u015feylerin \u00f6zelliklerini de \u00f6\u011frenmem gerekiyor. Bu nedenle merak etti\u011fim konularla ilgili ara\u015ft\u0131rma yap\u0131yorum. Ve merak etti\u011fim en \u00f6nemli konulardan birisi de beynimiz.<\/p>\n \u0130nsan beyninin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, hangi b\u00f6l\u00fcmlerin ne gibi i\u015flevinin oldu\u011funu bilmek i\u00e7in beyin cerrah\u0131 olmam\u0131z gerekmiyor. Benim hayat\u0131m\u0131 ilgilendiren her \u015feyle alakal\u0131 bilgi edinmem gerekiyor. Oysa biz ya\u015fam rutinlerimizi bozmuyor, kendimizi zorlam\u0131yor ve haz\u0131r\u0131 t\u00fcketmeye devam ediyoruz. \u00d6rne\u011fin, hepimiz cennete gitmek istiyoruz ama bunun yolunu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 sadece din adamlar\u0131na b\u0131rak\u0131yoruz. Bu sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve do\u011fru bir y\u00f6ntem gibi g\u00f6z\u00fckmemektedir…<\/p>\n \u00d6\u011frendi\u011fim kadar\u0131yla beynimizin i\u00e7inde “korteks<\/strong>” ad\u0131nda bir b\u00f6l\u00fcm var. Ve bu korteksi besleyen \u201cn\u00f6ron<\/strong>\u201d isminde milyonlarca i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. N\u00f6ronlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli fonksiyon kortekse enerji sa\u011flamak. Bu enerjinin ad\u0131na da \u201cbilgi<\/strong>\u201d diyoruz. Korteksinizdeki bilgiler n\u00f6ronlar\u0131n\u0131z vas\u0131tas\u0131yla harekete ge\u00e7iyor ve sizin eylemlerinizin nedenini olu\u015fturuyor. Bilginin s\u00fcrekli olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda n\u00f6ronlar\u0131n\u0131z uyu\u015fuyor. N\u00f6ronlar\u0131n aktif oldu\u011fu durumlarda ise korteksiniz zirve yap\u0131yor. Yani beynini kullanmak b\u00f6yle bir durumdan sonra m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Ya\u015famam\u0131z i\u00e7in “korteks” denilen b\u00f6l\u00fcm\u00fcn aktif olup olmamas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00f6nemi yok. E\u011fer sorgulamadan ya\u015f\u0131yorsan, nefes almay\u0131 ya\u015famak san\u0131yorsan, tabiri caiz ise ot<\/strong> gibi ya\u015f\u0131yorsan hi\u00e7 de laz\u0131m bir \u015fey de\u011fil. Duruyor orada \u00f6ylece.\u00a0 Dursun!<\/p>\n Beynimizi neyle besleriz?<\/strong><\/p>\n N\u00f6ronlar \u201ce\u011fitim<\/strong>\u201d le beslenir. Ezbere de\u011fil, de\u011ferler temelli ve sorgulama temelli e\u011fitim! E\u011fer bu e\u011fitimle n\u00f6ronlar\u0131n\u0131 ve korteksini donatmaz isen hayatta kalmak i\u00e7in beyninin “amigdala<\/strong>” b\u00f6lgesi devreye giriyor. Yani hayvani i\u00e7g\u00fcd\u00fclerini kontrol eden karanl\u0131k b\u00f6lgen. Bu b\u00f6lge senden hi\u00e7bir \u015fey istemiyor. \u00d6rne\u011fin ara\u015ft\u0131r, oku, kitap yaz, \u015fark\u0131 dinle, \u015fiir yaz demiyor.\u00a0 Ya ne diyor? \u201cHayatta kal ve bunun i\u00e7in ya\u015fam\u0131n \u00f6n\u00fcndeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131, seninle ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen ve ortak paydadan beslenmedi\u011fin her \u015feyi yok et<\/strong>\u201d diyor.<\/p>\n Sonra ne oluyor?<\/strong><\/p>\n “Korteks”ini besleyip b\u00fcy\u00fctmezsen beynindeki di\u011fer b\u00f6lge olan “amigdala” seni ele ge\u00e7iriyor. Bu b\u00f6lgenin egemen oldu\u011fu beyin i\u00e7in farkl\u0131 olan her \u015fey tehdittir. \u00d6rne\u011fin her t\u00fcrl\u00fc insani ter\u00f6r eylemi, korteksin devre d\u0131\u015f\u0131 kal\u0131p amigdala b\u00f6lgesinin h\u00e2kim oldu\u011fu bir fiiliyat\u0131n sonucudur. Bu fiiliyat kaostan beslenir ve tek besini cehalettir. Yani \u00f6\u011frenmeyi reddetmektir.<\/p>\n Bu kaosun tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu e\u011fitim ve e\u011fitimin y\u00f6ntemi de OKUMAK<\/strong> \u2019t\u0131r. Okumak, okul bitirmek de\u011fildir! Diploma almak de\u011fildir! Okumak, i\u00e7inde bulundu\u011fun do\u011fayla uyum i\u00e7erisinde hareket etmek, t\u00fcm canl\u0131larla ortak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n ekolojik sistemde zararl\u0131 bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fc olmamay\u0131 \u00f6\u011frenmektir. Bu bilincin kazan\u0131lmas\u0131 faaliyetine okumak diyebiliriz.<\/p>\n Ba\u015fl\u0131ktaki ayet Hz.Muhammed’e Hira’da ilk vahiy olarak inen ayetin ilk c\u00fcmlesidir: – \u201cYaratan Rabbinin ad\u0131yla oku!\u00a0– O, insan\u0131 bir alaktan yaratt\u0131. – Oku!\u00a0Rabbin sonsuz kerem sahibidir. – Ki O, kalemle yazmay\u0131 \u00f6\u011fretendir. – \u0130nsana bilmedi\u011fini O \u00f6\u011fretti.\u201d <\/strong>Asl\u0131nda ayet \u201cyaratan rabbinin ad\u0131na oku\u201d \u015feklinde de anla\u015f\u0131labilir. Dolay\u0131s\u0131yla yarat\u0131c\u0131 bize yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu alemi anlamam\u0131z\u0131 ve kendisini bilmemizi istemi\u015ftir.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede bir okuman\u0131n sonucunda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z krizleri f\u0131rsata \u00e7evirecek esnekli\u011fi kazan\u0131rs\u0131n\u0131z. Okudu\u011funuzda \u00f6rne\u011fin afet ve acil durumlar\u0131n sebep sonu\u00e7 ili\u015fkisini kavrar, zarar azaltma mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlar ve do\u011fayla uyumu \u00f6n plana alarak ya\u015fars\u0131n\u0131z. Aksi durum kan, g\u00f6zya\u015f\u0131 ve \u00e7aresizliktir. Millet olarak ola\u011fan\u00fcst\u00fc d\u00f6nemler ya\u015fad\u0131k ve yanl\u0131\u015f i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fimiz bir\u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftirme ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme f\u0131rsat\u0131n\u0131 yakalad\u0131k. Bu \u015fans\u0131 kullanabildik mi! Ba\u015f\u0131m\u0131za gelenleri do\u011fru okuyabildik mi?<\/p>\n Afetler Kader De\u011fildir!<\/strong><\/p>\n Kader, se\u00e7im demektir. Ve bu se\u00e7imlerimizi beynimizin hangi b\u00f6lgesiyle yap\u0131yorsak o durumlara haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Beynimiz bize s\u00fcrekli mesaj g\u00f6nderir. Ve der ki; bende iyi-k\u00f6t\u00fc, g\u00fczel-\u00e7irkin, faydal\u0131-faydas\u0131z diye sizce belirlenmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc eylemin kayna\u011f\u0131 mevcuttur. Hangisini beslersen ben sana onu sunar\u0131m. Talebin neyse arz\u0131m o olacakt\u0131r. Yani, \u00f6n\u00fcne konulan fatura senin eylemlerin sonucunda olu\u015fan bir se\u00e7im listesidir. Kaosun de\u011fil kozmosun h\u00e2kim oldu\u011fu bir d\u00fcnya i\u00e7in akl\u0131m\u0131z\u0131 do\u011fru kullanmak iste\u011fi ve do\u011fru okumal\u0131, afetsiz g\u00fcnler dile\u011fiyle…<\/p>\n *<\/p>\n H\u00dcSEY\u0130N KANZA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Son zamanlarda bizim camiam\u0131zda \u201cafet risklerini azaltma\u201d c\u00fcmlesi moda oldu. Bir AFAD \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak tabi ki bunun anlam\u0131n\u0131 biliyorum. Frans\u0131zca bir kelime olan risk (risque), zarara u\u011frama ihtimalidir. Bu c\u00fcmlenin bizim camia i\u00e7in a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ise; do\u011fa, insan veya teknolojik kaynakl\u0131 her t\u00fcrl\u00fc olayda zarara u\u011frama ihtimallerini belirleyip, bunlara kar\u015f\u0131 \u00f6nlem alarak olu\u015fabilecek afet zarar\u0131n\u0131 en […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2735,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,4,8],"tags":[],"class_list":["post-2734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bursa","category-dunya","category-istanbul"],"views":918,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2734"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2737,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2734\/revisions\/2737"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}