{"id":2769,"date":"2025-07-22T18:11:02","date_gmt":"2025-07-22T18:11:02","guid":{"rendered":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/?p=2769"},"modified":"2025-07-22T18:12:33","modified_gmt":"2025-07-22T18:12:33","slug":"yazgi-kader-felek-meselesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/2025\/07\/22\/yazgi-kader-felek-meselesi\/","title":{"rendered":"YAZGI, KADER, FELEK MESELES\u0130\u2026"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2770 size-full\" src=\"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/5ui.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"424\" srcset=\"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/5ui.jpg 800w, https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/5ui-300x159.jpg 300w, https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/5ui-768x407.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcnk\u00fc yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu \u00fclkemizdeki afet risklerinin inan\u00e7 boyutu \u00fczerinedir. Tabi ki m\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan s\u00f6z etmeyece\u011fim. O \u00e7al\u0131\u015fmalar e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131 gere\u011fi yerine getirilmesi gereken uygulamalar olup fiziki a\u00e7\u0131dan zorunlu durumlard\u0131r. Bug\u00fcn daha \u00e7ok afet risklerinin inan\u00e7 boyutunun i\u00e7ine giren kader ya da yazg\u0131 dedi\u011fimiz ve felek diye sitem etti\u011fimiz konuya de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130slam inanc\u0131na g\u00f6re \u0130nsan kendi iradesi d\u00e2hilinde olan her \u015feyden sorumludur. Fay hatlar\u0131 \u00fczerinde ya\u015f\u0131yoruz. Malzemesinden \u00e7alarak, zemin et\u00fcd\u00fc yapmadan, m\u00fchendislik hizmeti almadan in\u015fa etti\u011fimiz yerle\u015fkelerde ya\u015famam\u0131z, do\u011fa ve e\u015fya ile anlaml\u0131 bir ili\u015fki kuramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n i\u015faretidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019an Yunus Suresi 44. ayette \u201c<strong>\u015e\u00fcphesiz ki Allah insanlara hi\u00e7bir \u015fekilde zulmetmez, fakat insanlar kendilerine zulmederler.<\/strong>\u201d demektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00fcnni gelenekte Allah\u2019\u0131n olacak her \u015feyi evvelden bilmesi s\u00f6z konusudur ve zaman\u0131 geldi\u011finde olacak olanlar ortaya \u00e7\u0131kar. Yani ger\u00e7ekle\u015fir. Yarat\u0131c\u0131n\u0131n iradesiyle tecelli eden bu duruma \u201c<strong>yazg\u0131<\/strong>\u201d denir. Asl\u0131nda \u201cyazg\u0131\u201d hak etti\u011fimizdir!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130slam topluluklar\u0131nda zaman i\u00e7erisinde meydana gelen olaylar kar\u015f\u0131s\u0131nda yazg\u0131, ya da kader ile ilgili \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u015eimdi bunlardan birka\u00e7\u0131na k\u0131saca yer verelim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u00e2turidi<\/strong> gelene\u011finde, kulun iradesi kendisi taraf\u0131ndan olu\u015fturulur. Allah kulun g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmeyece\u011fini ona emretmez ve her emrin bir hikmeti vard\u0131r. Tabiatta meydana gelen her olay Allah\u2019 \u0131n takdiriyledir. Bu nedenle insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki her t\u00fcrl\u00fc faaliyeti Allah\u2019\u0131n iradesi d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Mu&#8217;tezile<\/strong> g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re insan\u0131n h\u00fcr iradesi s\u00f6z konusudur. Dolay\u0131s\u0131yla insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelen her t\u00fcrl\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sebebinin insan hatas\u0131ndan ve do\u011fal fakt\u00f6rlerinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, Allah&#8217;\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fck yaratmayaca\u011f\u0131 ve insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fc bir \u015feye y\u00f6neltmeyece\u011fi savunulur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Cebriye<\/strong> gelene\u011fi insanda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ve \u00f6zg\u00fcr iradenin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, her \u015feyin kader taraf\u0131ndan belirlendi\u011fini savunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>E\u015fari<\/strong> anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re tabiatta meydana gelen b\u00fct\u00fcn olaylar Allah\u2019\u0131n fiilleridir. \u0130nsan \u00f6zg\u00fcrd\u00fcr, h\u00fcrd\u00fcr ama kaderi de\u011fi\u015fmez. Kadere boyun e\u011fmek, r\u0131za g\u00f6stermek ve kabul ederek ya\u015famak gerekmektedir. <strong>Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019 de \u00e7o\u011funlukla h\u00e2kim olan kadercilik anlay\u0131\u015f\u0131 bu s\u0131n\u0131fa girmektedir.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kadim bir s\u00f6z vard\u0131r, \u201c<strong>co\u011frafya kaderdir<\/strong><u>\u201d<\/u> diye. Hatta bu s\u00f6z \u00e7o\u011funlukla \u0130bn-i Haldun\u2019 un Mukaddime isimli eserinde ge\u00e7er diye s\u00f6ylenir. Ancak tam olarak b\u00f6yle s\u00f6ylenmese de ya\u015fan\u0131lan mek\u00e2n\u0131n insan do\u011fas\u0131, ya\u015fam\u0131 ve inan\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 \u00fczerine \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisinin oldu\u011fu ifade edilir. Evet co\u011frafyan\u0131n insan ya\u015fam\u0131nda, k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetinde yads\u0131namaz bir a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu ger\u00e7ektir ve tecr\u00fcbeyle sabit sonu\u00e7tur. Kald\u0131 ki g\u00fcvenlik k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, afet temelli bir ya\u015famla \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilecek kay\u0131plar\u0131n, insan ihmaliyle meydana gelen sonucunun ad\u0131n\u0131 <strong>kader<\/strong> diye de\u011ferlendiremeyiz. Bu sorumluluktan ka\u00e7mak, ya\u015fam\u0131na akl\u0131 ve bilimi katmamakt\u0131r.\u00a0 Zira kader, b\u00fct\u00fcn g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin al\u0131nmas\u0131ndan sonra meydana gelen olay\u0131n ad\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kader, se\u00e7imlerimiz veya \u00f6zg\u00fcr irademiz dahilinde cereyan etmiyorsa, yaz\u0131lm\u0131\u015f bir senaryoyu oynuyorsak, hi\u00e7bir g\u00fcnah\u0131m\u0131z\u0131n olmayaca\u011f\u0131 bu durumda Tanr\u0131 neden cezaland\u0131r\u0131p \u2013 \u00f6d\u00fcllendirsin ki? B\u00f6ylesi bir anlay\u0131\u015fta cennet ve cehennem neden olsun ki?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Felek Meselesi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah k\u00f6t\u00fcl\u00fck, \u00e7irkinlik, musibet ve bela yaratmaz. G\u00fczel olan her \u015fey Allah\u2019 tand\u0131r. \u00d6yleyse ya\u015fan\u0131lan bu kadar ac\u0131 verici, k\u00f6t\u00fc, \u00e7irkin diye tabir etti\u011fimiz olaylar\u0131n sorumlusu kim olacakt\u0131r?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fczel olan her \u015fey Allah\u2019tan, musibet, bela, k\u00f6t\u00fcl\u00fck ise felektendir. Yani kaderin k\u00f6t\u00fc tecellisinin sebebi ve ad\u0131 felektir. \u0130slam kozmolojisi Orta \u00c7a\u011f\u2019da yuvarlak ve d\u00f6nme \u00f6zelli\u011fi olan g\u00f6kcisimlerine Felek derdi. Hatta 9 tane felek oldu\u011funu, bunlar\u0131n <strong>Atlas, Bur\u00e7lar, Z\u00fchal, M\u00fc\u015fteri, Merih, G\u00fcne\u015f, Z\u00fchre, Utarid <\/strong>ve<strong> Ay g\u00f6kleri<\/strong> olarak isimlendirdi\u011fini biliyoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Felek bildi\u011fimiz anlam\u0131yla kader, yazg\u0131 gibi kavramlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelmekte olup zaman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 temsil eder. D\u00fcnyan\u0131n sabit oldu\u011fu inanc\u0131na g\u00f6re; ismi ge\u00e7en bu felekler tersine d\u00f6ner ve b\u00f6ylece di\u011fer y\u0131ld\u0131zlar\u0131n d\u00fczeni bozulur. Bozulan bu d\u00fczenin bize yans\u0131mas\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck, musibet ve \u00e7irkinlik olarak yans\u0131yacakt\u0131r. Bu durum bizim kaderci anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n temelini olu\u015fturur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Afet ve acil durumlarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z felaketlerin, k\u00f6t\u00fc durum ve musibetlerin sebebini felek anlay\u0131\u015f\u0131yla i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fimiz i\u00e7in kendi sorumlulu\u011fumuzu ve irademizi ortadan kald\u0131r\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6klere eri\u015femiyor, tersine d\u00f6nen bu sisteme g\u00fcc\u00fcm\u00fcz yetmiyor ve \u00e7aresizce ya\u015fananlara r\u0131za g\u00f6steriyoruz. Yanl\u0131\u015f i\u00e7selle\u015ftirdi\u011fimiz bu kader anlay\u0131\u015f\u0131 ise bize diren\u00e7sizlik, teslimiyet, sorgulamama ve sorumlulu\u011fu kabul etmeme gibi bahaneler ortaya \u00e7\u0131kartmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn bunlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda; bug\u00fcn T\u00fcrkiye genelinde afetlerle ilgili yap\u0131lmas\u0131 gereken en b\u00fcy\u00fck risk planlamas\u0131n\u0131n, \u201cT\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 afetleri ger\u00e7ek anlamda alg\u0131lamas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00fcr\u00fcst, ahlakl\u0131 davranmas\u0131, hak ve hukuka riayet etmesi, de\u011ferler e\u011fitimi almas\u0131 ve samimi olmas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnde yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7al\u0131\u015fmalar oldu\u011fu tecr\u00fcbe edilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte do\u011fa ve insan sevgisi olmayan toplumlar bulunduklar\u0131 zaman ve mek\u00e2n\u0131n yabanc\u0131lar\u0131d\u0131r. Ve do\u011fa yabanc\u0131y\u0131 de\u011fil, uyumlu olan\u0131 ister, se\u00e7er ve ya\u015fam\u0131na olanak sa\u011flar. Yani kaderini do\u011faya sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 uyuma g\u00f6re belirler.\u00a0 Hala bunun fark\u0131na varamadan ya\u015fayan bizlerin hangi fay, ne zaman deprem \u00fcretir diye konu\u015fmam\u0131z tiraj\u0131 komik bir durumdan \u00f6teye gitmeyecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Afetsiz g\u00fcnler dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">*<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00dcSEY\u0130N KANZA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcnk\u00fc yaz\u0131m\u0131z\u0131n konusu \u00fclkemizdeki afet risklerinin inan\u00e7 boyutu \u00fczerinedir. Tabi ki m\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan s\u00f6z etmeyece\u011fim. O \u00e7al\u0131\u015fmalar e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131 gere\u011fi yerine getirilmesi gereken uygulamalar olup fiziki a\u00e7\u0131dan zorunlu durumlard\u0131r. Bug\u00fcn daha \u00e7ok afet risklerinin inan\u00e7 boyutunun i\u00e7ine giren kader ya da yazg\u0131 dedi\u011fimiz ve felek diye sitem etti\u011fimiz konuya de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. \u0130slam inanc\u0131na g\u00f6re \u0130nsan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2770,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,4],"tags":[],"class_list":["post-2769","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bursa","category-dunya"],"views":726,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2769","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2769"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2772,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2769\/revisions\/2772"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}