{"id":3304,"date":"2025-12-25T09:16:39","date_gmt":"2025-12-25T09:16:39","guid":{"rendered":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/?p=3304"},"modified":"2025-12-25T09:16:39","modified_gmt":"2025-12-25T09:16:39","slug":"faydacilik-dini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/2025\/12\/25\/faydacilik-dini\/","title":{"rendered":"FAYDACILIK D\u0130N\u0130\u2026"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-3305 size-full\" src=\"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/shutterstock_353354156.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"533\" srcset=\"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/shutterstock_353354156.jpg 800w, https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/shutterstock_353354156-300x200.jpg 300w, https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/shutterstock_353354156-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>&#8220;Adalet&#8221;<\/strong> sizin i\u00e7in ne ifade ediyor?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tabi ki bu soruya herkes kendine g\u00f6re cevaplar verecektir. Soruyu ben sorup yaz\u0131y\u0131 da ben yazd\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6re, cevab\u0131 da ben vermeliyim san\u0131r\u0131m. Ancak cevap vermeden \u00f6nce <strong>\u201cAdalet\u201d <\/strong>ve <strong>\u201cAdaletsizlik\u201d<\/strong> kavramlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu, benim bu kavramlardan ne anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve toplumdaki adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ne, nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011finin bilinmesi, a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerektir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. T\u00fcrk Dil Kurumu s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re Adalet:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">-Yasalarla sahip olunan haklar\u0131n herkes taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, t\u00fcre.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">-Hak ve hukuka uygunluk, hakk\u0131 g\u00f6zetme.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">-Bu i\u015fi uygulayan, yerine getiren devlet kurulu\u015flar\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">-Herkese kendine uygun d\u00fc\u015feni, kendi hakk\u0131 olan\u0131 verme, do\u011fruluk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Gibi tan\u0131mlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu tan\u0131mlardan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere genel anlamda adalet; ortak hareketle toplumu meydana getiren bireylerin, aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 s\u00f6zle\u015fmenin hayata ge\u00e7mesi halidir. Bu durum i\u00e7in \u00f6nceden anla\u015fmak ve kurallar\u0131n konmas\u0131 gerekmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn fiillerin konulmu\u015f olan ortak kurallara uygun olmas\u0131 hali, o d\u00f6nemde, mek\u00e2n ve zamanda adaleti tesis edilmesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0130nsan sosyal bir varl\u0131kt\u0131r ve ya\u015farken toplumsal normlara uygun ya\u015famak durumundad\u0131r. Bu normlar <strong>al\u0131\u015fkanl\u0131k-moda-adet-g\u00f6renek-gelenek-\u00f6rf<\/strong> ve<strong> yasa<\/strong> olarak hiyerar\u015fik bir zeminde s\u0131ralan\u0131r. Toplumlar\u0131 olu\u015fturan bireyler birbirleriyle ili\u015fkilerini, kurumsal ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131 bu hiyerar\u015fi i\u00e7erisinde geli\u015ftirirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Biliyoruz ki hiyerar\u015fi olmadan e\u015fitler aras\u0131nda g\u00fcvenlik sa\u011flanamaz. E\u015fitler aras\u0131nda d\u00fczenin sa\u011flanmas\u0131 e\u015fitlikle de\u011fil hiyerar\u015fiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O y\u00fczden devlette hiyerar\u015fi vard\u0131r ve devlet hiyerar\u015fik bir yap\u0131lanmad\u0131r. Velhas\u0131l devlette adalet olmaz ise hiyerar\u015fi bozulur ve toplumun g\u00fcvenli\u011fi tehlikeye d\u00fc\u015fer. Devlet varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in adaleti sa\u011flamak zorundad\u0131r. \u0130\u015fte tam da bu y\u00fczden \u201c<strong>ADALET M\u00dcLK\u00dcN TEMEL\u0130D\u0130R<\/strong>.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Adaletsizlik \u0130se bu durumun olmamas\u0131 halidir. Yani m\u00fclk\u00fcn temelinin mevcut kabul edilmi\u015f kurallara uyulmamas\u0131 sonucunda tehlikeye girmesi, nefse g\u00f6re hareket edilmesi, evrensel kurallara ayk\u0131r\u0131l\u0131k, do\u011fal duruma uymama olarak g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Herhangi bir toplumsal zeminde, \u201cADALET\u201d kavram\u0131n\u0131n tesis edilememesinin etnik, sosyal, psikolojik, maddi ve nefsi bir\u00e7ok sebep vard\u0131r. \u0130nsan insan\u0131n kurdudur diyen Thomas Hobbes bu do\u011fal durumu asl\u0131nda \u00e7ok iyi izah etmi\u015ftir. Tabi ki bunun yan\u0131nda insan\u0131n mevcut durumdan paylanmas\u0131 gerekmektedir. Yani, ortak bir kazanc\u0131n bulunmas\u0131 gerekiyor ki adaletli sistemin devam\u0131 i\u00e7in gerekli olan fedakarl\u0131klar yap\u0131labilsin. S\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumdaki adil ya da aksi bir durumun devam\u0131ndan beslenen ki\u015filerin bir kazanc\u0131 olmal\u0131 ki sisteme entegre davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131n\u0131 devam ettirme inanc\u0131na sahip olsunlar\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu anlamda d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde bir\u00e7ok inan\u00e7 \u00e7e\u015fidi fiilen ya\u015fanmaktad\u0131r. Ben bu inan\u00e7lar\u0131n temelinde ortak bir payda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu paydan\u0131n da ki\u015fisel ve toplumsal fayda \u00e7evresinde temellendi\u011fini san\u0131yorum. Dolay\u0131s\u0131yla insanlar\u0131n en b\u00fcy\u00fck inanc\u0131 bence <strong>\u201cFAYDACILIK D\u0130N\u0130\u201d\u2019 <\/strong>dir diyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Belirtti\u011fim \u00fczere d\u00fcnya \u00fczerinde binlerce inan\u00e7 \u00e7e\u015fidi insano\u011flunca ya\u015fanm\u0131\u015f, ya\u015fan\u0131yor ve ya\u015fanacakt\u0131r. Ama hepsinin ortak paydas\u0131 \u201c<strong>Faydac\u0131l\u0131kt\u0131r.\u201d<\/strong> \u00c7e\u015fitli co\u011frafyalarda \u00e7e\u015fitli inan\u00e7 \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri i\u00e7erisinde ya\u015fayan insan i\u00e7inde bulundu\u011fu zaman, zaman\u0131n getirdi\u011fi teknolojik geli\u015fmeler ve mekanlar i\u00e7erisinde \u015fekillenir. Bir araya gelir toplumlar\u0131, k\u00fclt\u00fcrleri ve nihayetinde medeniyeti olu\u015fturur. Temel gaye hayatta kalmak, g\u00fcvende olmakt\u0131r. Bunun i\u00e7in kurallar koyar. Dini kurallar, yasal kurallar ve k\u00fclt\u00fcrel kurallar\u2026 Bu \u00e7er\u00e7evede ya\u015farken faydas\u0131 olmayan hi\u00e7bir \u015feyi k\u00fclt\u00fcr edinip bir sonraki ku\u015faklara aktarmaz. Bu insan\u0131n do\u011fal halidir. Ben, benden olmayana, bana faydas\u0131 olmayacak olana neden adil olay\u0131m ki?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Fayda nedir? Denildi\u011finde ilk akl\u0131ma gelen ortak \u00e7\u0131kar, \u0131rk, soy, siyasi taraftarl\u0131k, aile, mahalle, dil, din vb\u2026 gibi bir s\u00fcr\u00fc gerek\u00e7edir derim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Devlet \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir organizasyondur. Her g\u00f6revlinin pozisyonu ve hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131 belirlenmi\u015ftir. Bu pozisyonlara atanma \u015fart ve \u015fekilleri bellidir. Ama Devlet dedi\u011fimiz bu b\u00fcy\u00fck yap\u0131n\u0131n teslim edildi\u011fi anlay\u0131\u015f, yani devleti y\u00f6neten siyasi anlay\u0131\u015f\u0131n taraftar\u0131 de\u011filseniz, taraftar olanla hi\u00e7bir hakka e\u015fit olarak sahip olamazs\u0131n\u0131z. Yani i\u015f sahipleri olarak belirlenen siyasi anlay\u0131\u015f\u0131n temsilcileri hak etseniz bile yanda\u015f\u0131na verece\u011fi bir makama sizi getirmeyecektir. Ehliyet ve liyakatin olmad\u0131\u011f\u0131 toplumlar\u0131n sonunun da ne oldu\u011fu tecr\u00fcbeyle sabittir. Ancak at\u0131 alan \u00dcsk\u00fcdar\u2019\u0131 ge\u00e7erken, bal tutan da parma\u011f\u0131n\u0131 yalayacakt\u0131r. Hak, hukuk, adalet de de\u011firmende bo\u015fa d\u00f6nen \u00f6\u011f\u00fct\u00fcc\u00fc ta\u015f gibi devinimine devam edecektir. Ta ki sisteme ayak uydurmayanlar\u0131n, sistemin d\u0131\u015f\u0131nda kalanlar\u0131n, par\u00e7as\u0131 olmayanlar\u0131n un ufak olmas\u0131na kadar\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0130nsan do\u011fa \u00fczerinde ya\u015fayan bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Asl\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel bir varl\u0131kt\u0131r. Erdemlidir. Adalet b\u00fct\u00fcn erdemleri i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran tek \u015feydir. \u0130nsan erdemini kaybetmek istemiyorsa adaleti her zaman m\u00fclk\u00fcn ger\u00e7ek temeli olarak almal\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Aksi durumlar\u0131 tarih yaz\u0131yor ve biz de \u015fu an bir tarihin malzemesi olarak olanlara \u015fahitlik ediyoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Adaletli lakin afetsiz g\u00fcnler dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">*<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">H\u00dcSEY\u0130N KANZA<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Adalet&#8221; sizin i\u00e7in ne ifade ediyor? Tabi ki bu soruya herkes kendine g\u00f6re cevaplar verecektir. Soruyu ben sorup yaz\u0131y\u0131 da ben yazd\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6re, cevab\u0131 da ben vermeliyim san\u0131r\u0131m. Ancak cevap vermeden \u00f6nce \u201cAdalet\u201d ve \u201cAdaletsizlik\u201d kavramlar\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu, benim bu kavramlardan ne anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve toplumdaki adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ne, nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011finin bilinmesi, a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerektir diye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3305,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,10,8,36],"tags":[],"class_list":["post-3304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-balikesir","category-bursa","category-istanbul","category-yazar"],"views":772,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3306,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3304\/revisions\/3306"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}