![\"\"](\"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-03-30-at-13.51.49.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u201cDeprem oldu\u011funda y\u0131k\u0131lan, sadece binalar\u0131m\u0131z de\u011fildir.\u201d <\/strong><\/p>\n Yukar\u0131daki c\u00fcmleyi \u00e7ok \u00f6nemserim. Evet, alt yap\u0131 \u2013 \u00fcst yap\u0131 \u00e7\u00f6ker ama y\u0131k\u0131lan sadece fiziki y\u00f6n\u00fcm\u00fcz de\u011fildir. Elektrik gider, su gider, haberle\u015fme kesilir, yollar\u0131m\u0131z kapan\u0131r, k\u00f6pr\u00fcler \u00e7\u00f6ker, yak\u0131nlar\u0131m\u0131z \u00f6l\u00fcr.<\/p>\n Evet, b\u00fct\u00fcn bunlar olmu\u015ftur ve olas\u0131d\u0131r. Ancak, 1999 Marmara depreminden 2023 Kahramanmara\u015f depremine kadar ge\u00e7en s\u00fcrede, T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fayan herkes depremin fiziki oldu\u011fu kadar psikososyal dalgalar\u0131na da maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n O dalgalar annelere a\u011f\u0131t yakt\u0131r\u0131r, ozanlara t\u00fcrk\u00fc olur. \u015eairlerde \u015fiir, resmiyette an\u0131t olur. Duygu olur, y\u00fcreklerde ilmek ilmek i\u015flenmi\u015f nak\u0131\u015f olur. Zaman ge\u00e7er, ate\u015fin k\u00f6z\u00fc kor, koru k\u00fcl olur. Ayn\u0131 ac\u0131y\u0131 tadan ba\u015fka canda k\u00fcl tecr\u00fcbeye d\u00f6ner, yol olur. Sonra bu yol derdini d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc s\u0131rda\u015f olur. Bu s\u0131rda\u015f\u0131n ikameti g\u00f6n\u00fcld\u00fcr, yaren olur. Y\u0131llarca birlikte ya\u015fayacaklar\u0131 ANI<\/strong> olur\u2026<\/p>\n Y\u0131k\u0131lan sadece bina de\u011fildir evet, umutlarda y\u0131k\u0131l\u0131r, yel olur. Enkaz alt\u0131nda kalan sadece canlar de\u011fildir. Canlar\u0131n yitip gitti\u011fi sel olur\u2026<\/p>\n \u0130\u015fte b\u00f6yle zamanlarda vatanda\u015f\u0131n en b\u00fcy\u00fck dayana\u011f\u0131 ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 DEVLET<\/strong>\u2019 dir. Devletin ilk g\u00f6r\u00fcnen y\u00fcz\u00fc, eli ve kolu ise resmi elbise giymi\u015f kamu g\u00f6revlileridir. Kamu g\u00f6revlisi d\u00fczeni, g\u00fcveni temsil ve tesis edip afetzedeye de \u201cyaln\u0131z<\/strong>\u201d olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirir.<\/p>\n Tabi ki \u00e7ok \u00e7e\u015fitli kurumlar\u0131n resmi \u00fcniformal\u0131 personelleri vard\u0131r. Ancak bug\u00fcn resmi \u00fcniformal\u0131lar\u0131n en kadiminden ve de\u011ferlilerinden birisi olan silahl\u0131 kuvvetlerden bahsetmek istiyorum.<\/p>\n \u015eu an T\u00fcrkiye\u2019de afet y\u00f6netiminin ba\u015f\u0131nda AFAD kurumu vard\u0131r. Ancak, b\u00fcy\u00fck afetler 2009 da kurulan AFAD \u00f6nderli\u011findeki yerel idarelerin, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar\u0131n mevcut kapasiteleriyle alt\u0131ndan kalkabilecekleri bir durum olarak g\u00f6z\u00fckmemektedir. Beklenilen \u0130stanbul depreminin ertesinde ortaya \u00e7\u0131kacak emniyet, asayi\u015f, lojistik, ula\u015ft\u0131rma, ilk yard\u0131m, haberle\u015fme, sevk ve idare gibi bir\u00e7ok unsurun iyi y\u00f6netilememesi, ekonomimizin can damar\u0131 olan bu b\u00f6lgenin deprem dalgalar\u0131yla y\u0131k\u0131lmas\u0131, panik, \u00f6fke ve \u00e7aresizlik y\u00fcklenmi\u015f kontrols\u00fcz kalabal\u0131klar\u0131n kontrol edilememesi gibi durumlar mill\u00ee g\u00fcvenlik meselelerini ortaya \u00e7\u0131kartacakt\u0131r.<\/p>\n Konunun ekonomik boyutu bir tarafa; afet co\u011frafyas\u0131nda emniyet ve kamu d\u00fczeni sa\u011flanmadan hi\u00e7bir faaliyet ba\u015flat\u0131lamaz. Arama kurtarma, sa\u011fl\u0131k hizmetleri, ia\u015fe, bar\u0131nma ve tahliye sistemleri g\u00fcvenlik olmadan y\u00fcr\u00fct\u00fclemez. Bu nedenle bu gibi zamanlarda asker tali unsur de\u011fil; devletin en g\u00fc\u00e7l\u00fc kriz reflekslerinden biri olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Hepimizin \u00e7ok iyi bildi\u011fi \u00fczere afet ve acil durumlar\u0131n ilk an\u0131nda olay\u0131n hacmine g\u00f6re, kamu otoritesi bir s\u00fcreli\u011fine ortadan kalkar. Asker, her an haz\u0131r olan g\u00fcc\u00fcyle \u00f6ncelikle g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flar. Kolluk kuvvetlerine yard\u0131mc\u0131 olarak asayi\u015fe m\u00fcessir fiiller dedi\u011fimiz ya\u011fma, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, kad\u0131n-k\u0131z ve \u00e7ocuk ka\u00e7\u0131rma, gasp vb. olaylar\u0131n\u0131 \u00f6nler. Cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fc ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle, devlet otoritesini zay\u0131flat\u0131c\u0131 fakt\u00f6rlerin olu\u015fumunu engeller.<\/p>\n Ayr\u0131ca, sahip oldu\u011fu i\u015f makineleriyle enkaz kald\u0131rma, istihkam birlikleri ve k\u00f6pr\u00fcc\u00fc taburlar\u0131yla yol onar\u0131m\u0131 ve has\u0131r yollar in\u015fa edebilir. Hava, deniz ve kara ara\u00e7lar\u0131yla ula\u015f\u0131mda b\u00fcy\u00fck kolayl\u0131klar sunarken, seyyar mutfaklarla yemek da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131p vatanda\u015f\u0131n ia\u015fe sorununu \u00e7\u00f6zer.<\/p>\n Asl\u0131nda afete m\u00fcdahale hi\u00e7bir zaman silahl\u0131 kuvvetlerin temel g\u00f6revi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015ftir. D\u00fcnyan\u0131n silahl\u0131 kuvvetler baz\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkelerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; Silahl\u0131 Kuvvetlerinin birinci g\u00f6revi ulusal g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak ve sava\u015f kapasitesini korumakt\u0131r. Afet ve acil durumlara m\u00fcdahale bu kuvvetler i\u00e7in ikinci seviyeli bir g\u00f6revi olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n \u00dclkemizde \u00f6zellikle 1999 Marmara depremi ve 2023 Kahramanmara\u015f merkezli deprem \u00f6rneklerinde oldu\u011fu \u00fczere maddi ve manevi kayb\u0131 \u00e7ok b\u00fcy\u00fck afetler meydana gelmi\u015ftir. \u00dclkemiz bir afet \u00fclkesi de\u011fildir ama deprem \u00fclkesi oldu\u011fumuz realitedir. Bu co\u011frafyan\u0131n kaderi olan depremlerde maddi ve manevi zarar\u0131 azaltmak ve afetzedeye yal\u0131n bir afet y\u00f6netimi uygulamas\u0131 sergileyebilmek i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerin ba\u015f\u0131nda, afette g\u00f6revli t\u00fcm payda\u015flar\u0131n organize hareket edebilmesi yatar. Yani, milli g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn bu gibi olaylarda ortak refleks g\u00f6stermesi afet y\u00f6netiminin olmazsa olmaz\u0131d\u0131r.<\/p>\n Velhas\u0131l askeri otorite ile sivil otoritenin bu gibi zamanlarda tek \u00e7at\u0131 alt\u0131nda vatanda\u015f\u0131n imdad\u0131na ko\u015fmas\u0131, yaralar\u0131 sarmas\u0131 ve sahada g\u00fcven unsuru olmas\u0131 bir mecburiyettir. Aksi durum karga\u015fa, anar\u015fi, kaos ve zarar olarak hanemize yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n Buraya kadar olmas\u0131 gereken ya da iyi niyetle yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri ifade etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. \u00dclkemizde son d\u00f6nemlerde artan ve birbirini takip eden do\u011fa kaynakl\u0131 afetlerin meydana gelmesi ile birlikte toplumda silahl\u0131 kuvvetlerden bu afetlere m\u00fcdahale etmesi beklentisinin artt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Ancak, son d\u00f6nemlerde asker\u00ee yard\u0131mlar\u0131n, sivil insani yard\u0131m faaliyetlerini tamamlayan bir faaliyet olarak kalmas\u0131 ve bu yard\u0131mlar\u0131n sivil otoritenin yerini almas\u0131 noktas\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 istenmemektedir.<\/p>\n Bunun nedeni de demokratik \u00fclkelerde afetzedelerin her t\u00fcrl\u00fc ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n ilk adresi sivil kaynak olmal\u0131d\u0131r fikridir. Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re asker\u00ee kaynaklar sivil kaynaklar\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 durumlarda ortaya \u00e7\u0131kmal\u0131d\u0131r. Zaten pek \u00e7ok insani yard\u0131m \u00f6rg\u00fct\u00fc, silahl\u0131 kuvvetlerin insani yard\u0131m operasyonlar\u0131na kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini savunmaktad\u0131rlar. Bu anlamdaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n temelinde \u201cs\u0131n\u0131r belirsizli\u011fi<\/strong>\u201d vard\u0131r.<\/p>\n Bu konuyu biraz daha a\u00e7al\u0131m isterseniz. Silahl\u0131 kuvvetlerin afet ve acil durumlardaki pozisyonuyla alakal\u0131 iki farkl\u0131 yakla\u015f\u0131m ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u0130lki, afetin d\u00f6rt evresinden birisi olan m\u00fcdahalelerde silahl\u0131 kuvvetlerin etkinli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131, ikincisi ise art\u0131r\u0131lmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Birinci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunanlar; \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 afetlerde, ilk m\u00fcdahaleyi yapmas\u0131 gereken sivil idarenin veya yerel yetkililerin \u00e7o\u011funlukla yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu nedenle silahl\u0131 kuvvetlerin s\u00fcrece kat\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunluluk olarak g\u00f6rmektedirler. Kald\u0131 ki do\u011fa kaynakl\u0131 ya da insan kaynakl\u0131 afetlerde sivillere yard\u0131m etmek \u00fclke silahl\u0131 kuvvetlerinin \u00f6ncelikli g\u00f6revleri aras\u0131ndad\u0131r. Ve askeri kapasite bu anlamda \u00e7ok elveri\u015fli imkanlar sunar. \u00dcstelik afet b\u00f6lgesinde silahl\u0131 kuvvetlerin bulunmas\u0131 hem halk i\u00e7in hem de sivil y\u00f6netimler a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir moral kayna\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn temsilcileri; silahl\u0131 kuvvetlerin afetin meydana geldi\u011fi m\u00fclki idarenin emrinde ancak kendi emir-komuta b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc korunarak, sivil otoriteyle uyumlu ancak b\u00fcrokratik gecikmeye mahk\u00fbm edilmeden ve koordinasyon i\u00e7inde ancak inisiyatifsiz b\u0131rak\u0131lmadan bu i\u015f birli\u011finin sahada y\u00fcr\u00fct\u00fclebilece\u011fini ifade etmektedirler.<\/p>\n \u0130kinci g\u00f6r\u00fc\u015f ise; silahl\u0131 kuvvetlerin birinci g\u00f6revinin yurt i\u00e7i ve uluslararas\u0131 afetlere m\u00fcdahale de\u011fil, \u00fclkeyi d\u00fc\u015fmanlara kar\u015f\u0131 savunmak ve ulusal \u00e7\u0131karlar i\u00e7in sava\u015f yetene\u011fini artt\u0131rmakt\u0131r demektedir. Kald\u0131 ki silahl\u0131 kuvvetlerin bu anlamdaki olumlu imaj\u0131n\u0131n, halkta sivil otoriteye olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 zay\u0131flat\u0131p, erozyona u\u011fratabilece\u011fi kayg\u0131s\u0131 da vard\u0131r. Bu durum demokratik olmayan \u00fclkelerde kontrol ve bask\u0131 mekanizmas\u0131 olarak da kullan\u0131labilmektedir. Sivil otorite, yerel idareler ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Silahl\u0131 Kuvvetlerle sahada organize olmak kolay bir durum olarak g\u00f6z\u00fckmemektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc; sivil \u00f6rg\u00fctlenmelerde \u015feffafl\u0131k ve yatay hiyerar\u015fi varken silahl\u0131 kuvvetlerin yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya dikey hiyerar\u015fisi ve bilgiyi g\u00fcvenlik sebebiyle payla\u015fmak istememesi \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 do\u011furacak ve bu olumsuz durum sahaya y\u00f6netimde uyumsuzluk olarak yans\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n Sivil otoriteler, afetin yatay koordinasyon gerektirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken askeri yap\u0131lanman\u0131n bu s\u00fcrecin y\u00f6netilmesinde uygun bir y\u00f6ntem olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcdahalenin karma\u015f\u0131k yap\u0131s\u0131na cevap veremedi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler.<\/p>\n Ba\u015fka bir olumsuz husus da k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Sivil idarenin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 silahl\u0131 kuvvetlerin tersine genellikle ya\u015fl\u0131, \u00e7ok uluslu bir yap\u0131 olup kad\u0131nlar\u0131 da bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n Peki hangi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc benimsememiz ortak paydam\u0131z olan afetlere kar\u015f\u0131 diren\u00e7 geli\u015ftirme ve en az zararla atlatabilme becerimize katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r?<\/strong><\/p>\n Bu soruya taraf olmadan, hi\u00e7bir \u015feye mecbur kalmadan bir vatanda\u015f olarak cevap vermek istiyorum.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada silahl\u0131 kuvvetler bug\u00fcne kadar insani yard\u0131m operasyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nemli akt\u00f6rlerinin ba\u015f\u0131nda gelmektedir. Ancak y\u00f6netimde as\u0131l sorumlu mutlaka sivil otorite olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Kald\u0131 ki afetzede i\u00e7in \u00f6nemli olan; DEVLET\u2019 in alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 enkaza h\u0131zl\u0131, \u015fefkatle ula\u015fmas\u0131, kurtarmas\u0131, yaras\u0131n\u0131 sarmas\u0131 ve hayat\u0131n\u0131 eski d\u00fczenine getirmesidir. Hatta bu enkaz\u0131n olu\u015fmamas\u0131 i\u00e7in \u00f6nceden tedbir al\u0131p, kendisini uyarmas\u0131d\u0131r. B\u00fcrokrasinin gerek\u00e7eleri, kurumlar\u0131n hiyerar\u015fik yap\u0131s\u0131, ideolojik hesaplar vatanda\u015f\u0131n umurunda bile de\u011fildir. Devletin hangi kolu yaparsa yaps\u0131n hi\u00e7 fark etmez! Planlar, y\u00f6ntemler, demokratik olsun olmas\u0131n usuller\u2026 Bunlar\u0131n hi\u00e7 birisi afetzede a\u00e7\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erli ve yeterli bir mazeret de\u011fildir. Vatanda\u015f\u0131n devletten bekledi\u011fi ve istedi\u011fi bir an \u00f6nce \u201cYALIN\u201d <\/strong>y\u00f6ntemlerle hayat\u0131n\u0131 normale d\u00f6nd\u00fcrmesidir. Enkaz olu\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyen, olu\u015ftu\u011funda ise enkaz alt\u0131ndan gelen \u201csesimi duyan var m\u0131?\u201d<\/strong> \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na kim h\u0131zl\u0131 ko\u015far, kim elini uzat\u0131rsa devlet odur. Ve giysisinin rengi ne olursa olsun bu ki\u015finin ad\u0131 her zaman Mehmet\u00e7ik<\/strong> \u2018olacakt\u0131r. Gerisi hik\u00e2ye\u2026<\/p>\n Afetsiz g\u00fcnler dile\u011fiyle\u2026<\/p>\n *<\/p>\n H\u00dcSEY\u0130N KANZA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201cDeprem oldu\u011funda y\u0131k\u0131lan, sadece binalar\u0131m\u0131z de\u011fildir.\u201d Yukar\u0131daki c\u00fcmleyi \u00e7ok \u00f6nemserim. Evet, alt yap\u0131 \u2013 \u00fcst yap\u0131 \u00e7\u00f6ker ama y\u0131k\u0131lan sadece fiziki y\u00f6n\u00fcm\u00fcz de\u011fildir. Elektrik gider, su gider, haberle\u015fme kesilir, yollar\u0131m\u0131z kapan\u0131r, k\u00f6pr\u00fcler \u00e7\u00f6ker, yak\u0131nlar\u0131m\u0131z \u00f6l\u00fcr. Evet, b\u00fct\u00fcn bunlar olmu\u015ftur ve olas\u0131d\u0131r. Ancak, 1999 Marmara depreminden 2023 Kahramanmara\u015f depremine kadar ge\u00e7en s\u00fcrede, T\u00fcrkiye co\u011frafyas\u0131nda ya\u015fayan herkes […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3863,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,8,36],"tags":[],"class_list":["post-3869","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bursa","category-istanbul","category-yazar"],"views":686,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3869","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3869"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3869\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3874,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3869\/revisions\/3874"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3869"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3869"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3869"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/WhatsApp-Image-2026-07-07-at-14.36.13.jpeg\")
<\/p>\n