{"id":3893,"date":"2026-07-27T12:34:28","date_gmt":"2026-07-27T12:34:28","guid":{"rendered":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/?p=3893"},"modified":"2026-07-27T12:34:28","modified_gmt":"2026-07-27T12:34:28","slug":"islamiyet-ve-devlet-yonetimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/2026\/07\/27\/islamiyet-ve-devlet-yonetimi\/","title":{"rendered":"\u0130SLAM\u0130YET VE DEVLET Y\u00d6NET\u0130M\u0130"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Amerika\u2019da 1958 y\u0131l\u0131nda Mississippi \u00dcniversitesi’ne \u00f6\u011frenci olmak i\u00e7in ba\u015fvuran Clennon King ad\u0131ndaki siyahi bir \u00f6\u011frenci yarg\u0131lanm\u0131\u015f ve mahkeme karar\u0131yla ak\u0131l hastanesine kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu karar\u0131 veren yarg\u0131\u00e7, bir siyahinin Mississippi \u00dcniversitesi’ne kabul edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k oldu\u011funa h\u00fckmetmi\u015f ve bu c\u00fcreti ac\u0131mas\u0131zca cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Devletlerin hayat\u0131nda \u00e7ok k\u0131sa say\u0131lacak bir s\u00fcre sonra; Barack Hussein Obama<\/strong> isimli bir siyah\u0131 Amerikal\u0131lar 44. Ba\u015fkanlar\u0131 olarak se\u00e7mi\u015f ve bu siyahi 20 Ocak 2009 tarihinde bu g\u00f6revi George W. Bush’tan devralarak Amerika\u2019y\u0131 iki d\u00f6nem, yani 8 y\u0131l y\u00f6netmi\u015fti.<\/p>\n

Biraz daha eskiye gidelim isterseniz. 3.000 y\u0131l G\u00fcne\u015f’ e tapan M\u0131s\u0131r’l\u0131lar bug\u00fcn Allah’a tap\u0131n\u0131yorlar.<\/p>\n

Yunanl\u0131lar Zeus’ a, \u0130skandinavlar Odin’e tapt\u0131. Bug\u00fcn \u0130sa’n\u0131n Tanr\u0131’n\u0131n o\u011flu oldu\u011funa inan\u0131yorlar.<\/p>\n

Yunanistan\u2019da Poseidon denizlerin tanr\u0131s\u0131yken, Anadolu\u2019da Kibele bereket tanr\u0131\u00e7as\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yunanistan denizle i\u00e7 i\u00e7eyken, Anadolu bozk\u0131r, toprak anayd\u0131. \u0130nsan\u0131n tanr\u0131s\u0131 da bulundu\u011fu co\u011frafyan\u0131n \u015fartlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015febiliyordu.<\/p>\n

T\u00fcrkler G\u00f6k Tengri’ ye inan\u0131rken, Hindistan da inek kutsal say\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu \u00fczere bug\u00fcn de bir\u00e7ok insan bir Tanr\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.<\/p>\n

Yani sevgili dostlar, s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131 insanl\u0131k tarihi hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131yla doludur. Zaten insanlar hayalleri hep k\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kurmu\u015ftur da diyebiliriz.<\/p>\n

Bu k\u0131sa \u00f6rneklerden sonra gelelim bug\u00fcnk\u00fc i\u015faret etmek istedi\u011fimiz hususa\u2026<\/p>\n

\u0130slamiyet kamu yarar\u0131n\u0131 esas alan bir dini anlay\u0131\u015ft\u0131r. O y\u00fczden Kuran ihtiyac\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 infak edeceksin yani vereceksin diyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slamiyet servet biriktirmeyi kabul etmez ve art\u0131 \u00fcr\u00fcn\u00fcn kullanma hakk\u0131n\u0131 Allah ad\u0131na devlete verir.<\/p>\n

\u0130lk etapta ihtiya\u00e7tan fazlas\u0131na infak edeceksin prensibi menfaatine d\u00fc\u015fk\u00fcn baz\u0131 \u00e7evrelerin i\u015fine gelmedi ve Hz. Muhammed (s.a.v.) \u00f6ld\u00fckten sonra infak ve zek\u00e2t kural\u0131na uymad\u0131lar. Bu gelirler olmay\u0131nca devlet hizmetlerinde aksama ya\u015fand\u0131 ve ilk halife Hz. Ebubekir kural\u0131 uygulamak \u00fczere Ordu kurdu ve irtidat sava\u015flar\u0131 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Bu gibi durumlar\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla Devlet dini olarak inen \u0130slamiyet kamu y\u00f6netimiyle alakal\u0131 be\u015f (5) \u015fart getirmi\u015fti.<\/p>\n

1-Adalet,<\/strong><\/p>\n

2-Emanet,<\/strong><\/p>\n

3-Ehliyet, <\/strong><\/p>\n

4-Maslahat,<\/strong><\/p>\n

5-Me\u015fveret.<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi bu \u015fartlar\u0131n i\u00e7eriklerine k\u0131saca bir g\u00f6z atal\u0131m.<\/p>\n

1-Adalet<\/strong> kamu y\u00f6netiminin temel dire\u011fi olarak belirlenmi\u015f ve devlet y\u00f6netiminde birinci \u015fart olarak kabul edilmi\u015fti. Adil olmayan g\u00f6revli cezaland\u0131r\u0131l\u0131r bir daha g\u00f6rev verilmezdi. Irk, inan\u00e7, stat\u00fc veya akrabal\u0131k ba\u011flar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n herkesin kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fit olmas\u0131 ile hak sahibine hakk\u0131n\u0131n eksiksiz teslim edilmesini \u015fart ko\u015far ve y\u00f6netimin me\u015fruiyeti adalete dayan\u0131rd\u0131.<\/p>\n

2-Emanet<\/strong> ise kamu mallar\u0131n\u0131n emanet edildi\u011fi ki\u015filerin sadakatleriyle ilgili durumdur. Bu sadakate riayet etmeyen kamu g\u00f6revlileri hain say\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Y\u00f6netimin teslim edildi\u011fi makam sahipleri, makamlar\u0131ndan ald\u0131klar\u0131 g\u00fc\u00e7le ki\u015fisel kazan\u00e7 elde etmeyecek, makam\u0131 g\u00fc\u00e7 dev\u015firme arac\u0131 olarak kullanarak kamu kaynaklar\u0131n\u0131 heba etmeyecektir. Bu makam\u0131 bir \u201cemanet<\/strong>\u201d olarak g\u00f6recek, koruyacak ve hesab\u0131n\u0131 vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011funu bilecektir.<\/p>\n

3-Ehliyet<\/strong>, kamu g\u00f6revi alan\u0131nda uzman ve ehli olan ki\u015filere verilirdi. G\u00f6reve ehil olmayan ki\u015filerin kamu g\u00f6revine talip olmalar\u0131 s\u00f6z konusu dahi olmaz, h\u0131s\u0131m-akrabal\u0131k ve torpil devlet idaresinde ge\u00e7erli ak\u00e7e say\u0131lmazd\u0131. G\u00f6revler liyakat ve kariyer sahibi insanlara teslim edilir, i\u015fi yapabilme becerisine, bilgisine ve ahlak\u0131na (liyakat) bak\u0131l\u0131rd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla kamu d\u00fczeninin i\u015fin ehline verilmemesinden kaynakl\u0131 bozulaca\u011f\u0131 kabul edilirdi.<\/p>\n

4-Maslahat<\/strong>, kamu yarar\u0131 demektir. Devlet, ki\u015fi ya da bir grubun de\u011fil, kamunun yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmek zorundad\u0131r. Kamu g\u00f6revlileri bu prensibin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kamaz, kendi \u00e7\u0131kar\u0131 veya ba\u015fka \u015fah\u0131slar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na y\u00f6nelik olarak devlet imkanlar\u0131n\u0131 kulland\u0131ramazlard\u0131. Kamuyu ilgilendiren t\u00fcm kararlarda, \u00e7\u0131kart\u0131lan mevzuat ve uygulamalarda bireylerin de\u011fil toplumun genel huzuru ve g\u00fcvenli\u011fi ile refah\u0131 g\u00f6zetilirdi.<\/p>\n

5-Me\u015fveret<\/strong>, isti\u015fare etmek, dan\u0131\u015fmak demektir. Devlet hizmetleri \u201cdan\u0131\u015fmalar<\/strong>\u201d yoluyla belirlenip, yerine getirilmekteydi. Ki\u015filerin inisiyatifleri s\u00f6z konusu de\u011fildi. Modern anlamda kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6netim ve \u015feffafl\u0131k ilkelerinin tarihsel temelini olu\u015fturan bu y\u00f6ntem; idare edenlerin ortak akl\u0131 kullanmas\u0131n\u0131, ki\u015fisel y\u00f6netim ve karar almadan ka\u00e7\u0131nmas\u0131n\u0131, kamuyla ilgili kararlar\u0131 konunun uzmanlar\u0131yla ya da halk\u0131n temsilcilerine dan\u0131\u015farak almas\u0131n\u0131 isterdi.<\/p>\n

\u0130nsan, hep hayal kurarak bug\u00fcne geldi. Hayalleri k\u0131r\u0131lsa da hayal etmekten vaz ge\u00e7medi. \u0130yiyi, g\u00fczeli ve adil olan\u0131 hayal etti. Bu hayallerin hayata ge\u00e7mesi i\u00e7in gerekli bedelleri \u00f6dedi. Ve halen \u00f6demeye devam ediyor.<\/p>\n

Peki, bug\u00fcn devlet g\u00f6revlerinde uyulmas\u0131 gereken bu be\u015f (5) \u015fart\u0131n yerini ne alm\u0131\u015ft\u0131r? Ve biz bu be\u015f (5) \u015farttan vaz ge\u00e7erken k\u0131r\u0131lan hayallerimizin yerine neyi koyacak, umutlar\u0131m\u0131z\u0131 kime ve neden teslim edece\u011fiz?<\/p>\n

Sorusuyla yaz\u0131y\u0131 sonland\u0131r\u0131yor, sevgi ve sayg\u0131lar\u0131m\u0131 sunuyor, afetsiz g\u00fcnler diliyorum\u2026<\/p>\n

*<\/p>\n

H\u00dcSEY\u0130N KANZA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Amerika\u2019da 1958 y\u0131l\u0131nda Mississippi \u00dcniversitesi’ne \u00f6\u011frenci olmak i\u00e7in ba\u015fvuran Clennon King ad\u0131ndaki siyahi bir \u00f6\u011frenci yarg\u0131lanm\u0131\u015f ve mahkeme karar\u0131yla ak\u0131l hastanesine kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu karar\u0131 veren yarg\u0131\u00e7, bir siyahinin Mississippi \u00dcniversitesi’ne kabul edilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k oldu\u011funa h\u00fckmetmi\u015f ve bu c\u00fcreti ac\u0131mas\u0131zca cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Devletlerin hayat\u0131nda \u00e7ok k\u0131sa say\u0131lacak bir s\u00fcre sonra; Barack Hussein Obama isimli bir siyah\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3892,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,8,36],"tags":[],"class_list":["post-3893","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bursa","category-istanbul","category-yazar"],"views":436,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3893"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3894,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3893\/revisions\/3894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marmarahabermerkezi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}